Görme engellilerin diğer duyuları gören kişilere göre daha mı çok gelişmiştir?
Yazımıza herkesin aklında bir soru işareti olarak duran bu soruyu sorarak başladık. Ancak sorunun cevabına geçmeden önce görme engelliliği ve çeşitleri üzerine biraz bilgilendirme yapalım.
Görme engelliliği nedir? Doğuştan ve sonradan olan görme engeli arasındaki farklar nelerdir? Görme engelli kişiler ışığı algılayabilir mi? Görme engelli kişiler hiç mi görmez?
Görme engelliliği, doğuştan veya sonradan oluşan görme yetisinde eksilme veya görme yetisinin tamamen yitirilmesi sonucu olur. Görme engeli durumu doğuştan olabileceği gibi sonradan bir hastalık veya kaza sonucu da yaşanabilir. Görme engelinin dereceleri vardır. Tamamen körlük durumu yaşayan insanlar haricinde de görme yetisinde ciddi oranda kayıp olan insanlar görme engelli olarak adlandırılabilir. Görme engelliler, körlük dediğimiz tamamen görememe durumu harici, derecelerine göre ışığı hatta renkleri bile algılayabilir.
Peki hiç göremeyen veya görme yetisinde ciddi oranda kayıp olan insanların işitsel veya dokunsal algıları daha gelişmiş midir? Görme engelli kişiler daha mı iyi duyar?
Yazımıza bu soruyu sorarak başlamıştık. Hemen hemen hepimiz evet cevabını vermiş olabiliriz. Görmeyen bireylerin daha iyi duyabileceğini veya kokuları daha iyi alıp eksik olan bir yetinin diğer duyuların daha iyi çalışarak tamamlanma sürecine girdiğini düşünebiliriz. Ama bu tamamen gündelik bir bilgidir. Bilimsel olarak böyle bir durum yoktur. Ancak tabi ki görme engellilerin dünyası ses odaklı olduğu için işitme algılarının açık olması ve seslere daha çok odaklanabilmeleri gerekir. Bu şekilde odaklanmayı öğrenen görme engellilerin, gören insanlara göre işitsel algılarının daha açık olduğu gözlenir.
Bu tarz soruların cevapları aslında bizi görme engelliliği konusunda bilgilendirmekle kalmayıp o dünyaya ait bir farkındalığımız olmasını da sağlar. Farkında olmak, çevremizde olan biteni, belki daha önce bilmediğimiz kişileri, durumları anlayabilmemiz demektir. Görme engelli kişilere kör olmamak, onları görebilmek; herkesin hakettiği eşit ve erişilebilir bir dünyanın temelini atmanın en önemli adımıdır.
Yazar: Beyza Koyuncular / BlindLook Ekip
