Bu yazımızda az görenler ve total görme engelliler (tamamen görme engelliler) arasındaki farklardan bahsedeceğiz.
Yazımıza öncellikle görme engellinin tanımını yaparak başlayalım.
Bu konuyu ''Görme Engelli Kime Denir?'' yazımızda detaylı bir şekilde anlatmıştık, ancak yine de kısaca değinmekte fayda var.
Özetle, hastaneye gittiğinde %40 veya üzeri görme kaybı yaşadığı anlaşılan bireye görme engelli denir.
Görme engellilik total görme engelli ve az gören olmak üzere ikiye ayrılır. Peki Total görme engelli ve az gören arasındaki farklar tam olarak nelerdir?
Total görme engelliler hiçbir şey görmezler. Renk, ışık ve nesneleri seçemezler. Gözleri kullanılamaz durumdadır ve bunun tıbbi tedavisi bulunmamaktadır.
Az görenler ise görmelerinde herhangi bir hastalıktan dolayı (Retinitis Pigmentosa, katarakt, göz tansiyonu, glokom vb.) herhangi bir düzeltme aracıyla (gözlük, lens vb.) tedavi edilemeyen azalma meydana gelmiş olmasıdır. Bu yukarıda belirtilen hastalıklar ileride az gören bireyi tamamen kör edebilir, özellikle de Tavuk Karası olarak da bilinen Retinitis Pigmentosa hastalığı.
Yazımıza ikinci sorumuzla devam ediyoruz. Kör kime denir?
Kör sözcüğü görme engelli sözcüğünün başka bir kullanımıdır. Çoğu görme engelli kendilerine kör diyebilir. Görme engelli bireye kör demenin kırıcı bir niyetle olmadıkça sakıncası yoktur.
Total görme engelliye kör denebilir mi sorusuna evet cevabını vermek mümkün. Total görme engelli bireyler hiçbir şey görmedikleri için onlara kör de denilebilir.
Peki, az gören bireyler hakkında doğru bilinen yanlışlar nelerdir ya da az gören bireyler görme engelli midir?
İnsanlar genellikle az gören bireylerin görme engelli olmadığını düşünürler, çünkü gören bireyler gibi onlar da kısıtlı derecede olsa görürler.
Az gören bireyler, görme oranının herhangi bir gözlükle veya lensle iyileştirilememesinden ve görmenin giderek azalması ihtimalinden dolayı görme engelli sayılırlar.
Görmeleri giderek azalan bireyler görmelerini tamamen yitirecekleri güne hazırlık olarak beyaz baston kullanabilir veya metin okurken gözlerinin yorulmaması için büyüteç yerine ekran okuyucu program kullanmayı tercih edebilirler.
Az görenler okumak için Braille alfabesi kullanabilmenin yanı sıra puntosu normalden daha büyük kitapları da okuyabilirler.
Az gören bireyler göz teması kurabilir mi?
Total görme engelliler konuştukları kişiyi göremediklerinden dolayı onlarla göz teması kuramazlar, ancak az gören bireyler görebildikleri için iletişim kurarken göz teması kurabilirler fakat göz teması kurabilmeleri onların görme engelli olmadığı anlamına gelmez.
Az görenlerin yaşadığı sıkıntılar nelerdir?
Az gören bireyler görmek ve görmemek arasında kalmışlardır. Bu yüzden kendi içlerinde bir ikilem yaşayabilirler.
Toplumda görme engelli olduklarını belirttiklerinde “Sen nasıl görme engellisin, sen görüyorsun” şeklinde cevap alabilirler.
Bu tür cevaplar toplumun görme engelli kavramının sadece total görme engelli bireyler için kullanıldığını zannetmelerindendir. Halbuki görme engelli kavramı yukarıda belirttiğimiz üzere %40 veya üzeri görme kaybı olan bireyler için kullanılmaktadır.
Total görme engelliler hiç göz teması kuramazken az görenler birinin gözünü seçemeseler de göz teması kurabilirler. Bu, beynin karşıdaki kişiyi tam olarak algılayamamasına rağmen göz teması kuruyormuş izlenimi vermesindendir.
Total görme engelliler ve az görenler beyaz bastondan nasıl yararlanırlar?
Total görme engelliler beyaz baston kullanmak zorundayken az görenler eğer görüşü yeterli derecedeyse beyaz baston kullanmadan yolda gezebilirler veya yolda gezerlerken kendilerini korumak için beyaz baston kullanmayı tercih edebilirler.
Bu yazımızda az gören bireyler ve total görme engelliler arasındaki farkları anlatmaya çalıştık. BlindLook olarak amacımız, az gören olsun, total görme engelli olsun bütün görme engellilerin karşılaşabileceği sorunları çözmek ve bu bireyleri hayata kazandırıp onların topluma faydalı bireyler olarak yetişmelerine yardımcı olmaktır.
Yazar: Fatih Yüksek / BlindLook Ekip
