Birçoğumuz için herhangi bir engele sahip olan insanların hayatını nasıl tek başına sürdürebildiği bir merak konusudur. Engeli doğuştan mıdır, günlük işlerini tek başına yapabilir mi veya böyle bir engele sahip olması onun hayatında başka engeller de yaratır mı öğrenmek isteriz. Bu yüzden de engelli bireylere merak ettiklerimizi sorarız. Bu sorular bazen engele sahip bireyin cevaplamaktan ve karşısındaki insanı bilgilendirmekten memnun olacağı ancak bazen de engelli bireyi rahatsız edici sorular olabilir. Soruları sorma şeklimiz ve sorduğumuz soruların kalitesi bu noktada çok önemlidir. Sorduğumuz sorular öğrenmek, farkındalığımızı arttırmak amacıyla sorulan sorular olmalıdır. Kişisel meraklarımızı gidermek için engelli bireyin engeli üzerinden hayatına dair cevaplamaktan rahatsız olabileceği sorulardan kaçınmalıyız.
Biz bu yazımızda, özellikle görme engelli bireylere engeli hakkında sorulan ve görme engelli dünyasına dair daha çok bilgi edinebileceğimiz en popüler soruları cevaplayacağız..
Görme engellilere en çok sorulan sorulardan biri görme engelliler ağlayabilir mi sorusudur.
Bir görme engellinin görme yetisinde olan eksiklik onun göz pınarıyla bağlantılı değildir. Eğer göz pınarında kuruluk yoksa görme engellilerin gözyaşları yaşadıkları yoğun duygu durumlarında, göz yanması durumunda veya herhangi başka bir nedenden dolayı akabilir.
Bir diğer cevabı çok merak edilen ve görme engellilere sorulan soru ise görme engelliler gören bireylerden daha iyi duyar mı sorusudur.
Görme yetisinde eksiklik olan kişiyle gören bir kişinin duyma oranında -özel rahatsızlıklar, duyma oranı farklılıkları hariç- herhangi bir fark yoktur. Yani görme engelli kişiler görmediği için daha iyi duyar diye bir yorum yapamayız. Ancak yapabileceğimiz bir yorum vardır o da, görme engelli kişinin hayatının ses odaklı olması onun seslere karşı algılarının çok açık olması gerektiği yorumudur. Dolayısıyla her bir görme engelli hayatı algılayış biçimi olarak seslere odaklanır. Görme engelliler en ufak seslerin bile farkında varabilirler.
Görme engelliler rüya görür mü sorusu bir diğer çok merak edilen sorudur. Cevabı ise evettir.
Görmenin tanımını sadece gözle yapılabilen bir eyleme indirgemek biraz yüzeysel kalabilir. Görmek algılarla da olabilir. Rüya görmek kavramı ise görsel bir kavram olmanın yanında algısal bir anlam da taşıyabilir. Görme engelliler hayatı işitsel, dokunsal ve kokusal yaşadıkları için rüyaları bu duyularla yaşarlar. Rüyalarındaki veriyi çağrıştıran en baskın duygu ne ise rüyalarında onu görürler. Mesela bir çiçek bahçesinde olduklarını görüyorlarsa bunu kokusal ve dokunsal olarak algılarlar.
Kör mü demeliyiz görme engelli mi? Sıra geldi bu soruyu cevaplamaya.. Tanım olarak görme yetisinde herhangi bir eksikliği olan insan görme engelli insan, tamamen görme yetisini kaybetmiş olan insan ise kör olarak geçer. Türkiye’de kullanım olarak görme engelli kör kavramının yerine kullanılmaktadır. Körlük ise negatif algılanmaktadır. Halbuki bu tanımlar negatif anlama gelmemektedir. Başka amaçlarda kullanılmadıkça ister görme engelli ister kör diyebilirsiniz.
Son açıklamamız görme engellilerin teknoloji kullanımı hakkında.. Günümüzde teknolojide geldiğimiz son nokta görme engellilerin teknolojiyi özgürce kullanmasının şaşırılmayacak bir şey olduğunu gösteriyor. Görme engelliler için geliştirilmiş yazılımlar genellikle ses odaklı olup gören bireylerin görsel olarak seçtiği görüntüleri işitsel hale getirir. Telefonun, bilgisayarların ekran okuyucuları görme engelliye komutlar verip onları yönlendirir. VoiceOver, TalkBack, Jaws ekran okuyucu sistemleri, konuşan saat, Braille ekran ve kitap okuma cihazları görme engelliler için geliştirilmiş teknolojiler arasındadır.
BlindLook, bu teknolojilere ilaveten geliştirdiği Audio Simulation teknolojisiyle görme engellilerin markalara erişimini kolaylaştırıyor. Audio Simulation teknolojisine entegre markalar erişilebilir marka oluyor. Geliştirilen özgürlük teknolojisi, merak edilen soruların cevapsız kalmaması, doğru bilinen yanlışların düzeltilmesi adına BlindLook olarak çalışmaya devam ediyoruz ve insanları daha çok farkında olmaya davet ediyoruz.
Yazar: Beyza Koyuncular / BlindLook Ekip
