Bu yazımızda görme engelli bireylerin bankacılık işlemlerini nasıl gerçekleştirdiğinden ve hangi sorunlarla karşılaştığından bahsedeceğiz.
Gören bireyler bildiğimiz gibi bankacılık işlemlerini ATM'lerden, bankaların internet sitelerinden veya telefona yüklenebilen mobil uygulamalardan kolaylıkla gerçekleştirebiliyor. Peki görme engelli birey tek başına bankadan para çekip yatırmak, bir başkasına veya kendi hesabına para göndermek gibi işlemleri gerçekleştirebiliyor mu? Öncelikle bu soruyu cevaplayarak yazımıza başlayalım.
Görme engelli bireyler bankacılık işlemlerini kendi başına, kimsenin yardımı olmadan gerçekleştirebiliyor mu?
Bu sorunun cevabı bireyin bankacılık işlemini hangi şekilde, hangi bankadan gerçekleştireceğine göre değişiyor.
Örneğin, bazı ATM'lerde fark etmişsinizdir, bir kulaklık girişi bulunur. ATM'lerdeki bu kulaklık girişi ne işe yarar, hiç merak ettiniz mi?
Kulaklık girişi görme engelliler için tasarlanmıştır. Görme engelli birey ATM'ye kendi başına geldiği zaman yanında bulunan kulaklığı bu girişe takar. Ekranda görünen yazılar bireye sesli bir şekilde okunur ve işlemi gerçekleştirebilmesi için bireye sesli talimatlar verilir. Görme engelli birey, bankada bulunan tuş takımını kullanarak sorulara cevap verebilir. Örneğin bireyden yapmakta olduğu işlemi onaylıyorsa 5 tuşuna, onaylamıyorsa 8 tuşuna basması istenebilir.
Bu durumda görme engelli birey bankanın tuş takımında hangi sayının 5 hangi sayının 8 olduğunu nereden bilir?
Eğer dikkatlice baktıysanız, sabit telefonlarda (ev telefonları), bilgisayarların klavyesindeki numaratör kısımlarında vs 5 sayısının üzerinde küçük bir nokta vardır. Bu nokta ATM'lerdeki tuş takımlarında da bulunur. Bu nokta sayesinde görme engelli birey 5 sayısını bulur ve 5 sayısının altında 8 sayısı olduğunu bilir.
Görme engelli birey tuş takımındaki bütün sayıları 5 tuşuna göre bulur.
Ayrıca görme engellilere uygun olarak tasarlanmış ATM'lerde Latin alfabesinin yanı sıra bazı tuşlar Braille olarak yazılmıştır (giriş, iptal veya sil tuşu).
Görme engellilere uygun olarak tasarlanmış dediğimizde bu ATM, herkes tarafından kullanılabilir ancak kulaklık girişine kulaklık takıldığı zaman görme engelliye uygun hale gelir.
Görme engelli birey bankacılık işlemlerini telefonundan nasıl gerçekleştirir?
Görme engelli birey telefonunda bulunan ekran okuma özelliğini açarak telefonunu kullanır. Sonra telefonuna kullandığı bankacılık uygulamasını yükler ve herhangi bir uygulama kullanır gibi bu uygulamanın ona verdiği talimatlar doğrultusunda işlemini gerçekleştirebilir.
Görme engelli birey aynı şekilde kullandığı bankanın internet sitesine girerek de ekran okuyucu program yardımıyla işlemlerini gerçekleştirebilir.
Peki bu işlevleri görme engelliler her zaman sorunsuz mu gerçekleştiriyorlar? Görme engellinin finans işlemlerini yaparken karşılaştıkları sorunlar var mıdır?
Maalesef görme engelliler bankacılık işlemlerini gerçekleştirirken birtakım sorunlarla karşılaşabiliyor. Aşağıda bu sorunların bazılarını okuyabilirsiniz.
Görme engelliler herhangi bir ATM'ye gittiklerinde ATM onlar için kullanıma uygun olmayabiliyor veya kulaklık girişi olan ATM'lere kulaklık taktıklarında bazı durumlarda ATM çalışmayabiliyor. Bu durumda görme engelli birey bankadaki bir memurdan veya herhangi bir yakınından yardım almak durumunda kalıyor.
Mobil uygulamalarda ve bankaların internet sitelerinde de görme engelliler ekran okuma programının ekranda yazanları doğru şekilde okumaması durumuyla karşılaşabiliyor.
Bu sorun, bankacılık uygulamalarının veya sitelerinin erişilebilirlik standartlarına göre tasarlanmamasından kaynaklanıyor. Bunun sonucunda görme engelli birey işlemini ya gören birinin yardımıyla gerçekleştiriyor veya gören birinden daha uzun bir sürede gerçekleştirebiliyor. Bu da zaman kaybına yol açıyor.
BlindLook olarak bizim amacımız görme engellilerin de herkes gibi bankacılık hizmetlerine erişimini sağlamak. Bunun için de sitemizin EyeLearn bölümünden erişebileceğiniz, bankacılık uygulamalarının görme engelli bireyler tarafından nasıl kullanılabileceğini anlatan sesli simülasyonlar mevcut. Finans sektöründe bizimle partnerlik kurmuş bu markalar sayesinde görme engelli kişiler bankacılık işlemlerini özgürce gerçekleştirebiliyor. Görme engelliye erişilebilir bir bankacılık deneyimi yaşatan Finans sektöründeki tüm markalarımıza teşekkür ediyoruz.
Yazar: Fatih Yüksek / BlindLook Ekip
