Bu yazımızda görme engellilerin dil eğitimine dair bilgiler vereceğiz. Gören bir kişinin verimli bir öğrenme sürecinden geçtikten sonra dil öğrenebileceğini biliyoruz. Peki ya görme engelliler? Görme engelliler dil öğrenirken hangi yöntemlerden yararlanırlar? Görme engellilerin yabancı dil öğrenmesinin avantajı nedir? BlindLook olarak biz görme engellilere nasıl yardımcı olmayı amaçlıyoruz? Görme engelli kişiler ana dili haricinde dil öğrenebilir mi? Gibi sorulara bu yazıyla cevap olmaya çalışacağız.
İlk olarak görme engelliler ana dili dışında yabancı bir dil öğrenebilirler mi sorusunu cevaplayalım..
Tabii ki öğrenebilirler, yalnız dil öğrenme teknikleri görenlere göre biraz farklılık gösterir.
Peki görme engelliler nasıl yabancı dil öğrenirler?
Görme engellilerin yabancı dil öğreniminin birkaç yöntemini sıralayacak olursak:
1- Kabartma yazı: Braille alfabesi de denilen kabartma yazı görme engelliler için neredeyse Latin alfabesinin yerine geçer ancak yaygın olarak kullanılmamaktadır. Braille alfabesinin avantajı görme engelli kişinin yabancı dilde yazılan metni olduğu gibi, harf harf okuyabilmesidir. Bunun önemi İngilizce, Fransızca veya Almanca gibi okunduğu gibi yazılmayan dillerde kendini göstermektedir.
2- Ekran okuma programıyla, dinleyerek dil öğrenme: Görme engelliler bilgisayarlarında kullandıkları metni sese çeviren bir program olan ekran okuyucu programlardan faydalanabilirler. Ancak bu programın imla denetimi yapabilen sözcük işlemci bir programla (Microsoft Word vb.) kullanılması önerilir. Bunun sebebi ise yukarıda belirttiğimiz gibi her dilin yazıldığı gibi okunmamasından dolayı görme engelli bireyin imla hatası yapmasını engellemektir. Örneğin, ana dili İngilizce olan görme engelliler bile bazen ekran okuyucusunun sözcüklerinin yazımını doğru telaffuz ettiği için doğru yazdıklarını zannedip aslında yanlış yazabilirler. Sözcükleri doğru yazabilmek hem anlaşılırlığı kolaylaştırır hem de akademik olarak dil öğreniliyorsa sınavlar için çok önemlidir.
“Peki eğer dilin alfabesi farklıysa ne olacak?” Dediğinizi duyar gibiyim. Bu sorunun cevabına gelecek olursak..
Eğer öğrenilen dilin alfabesi farklıysa büyük ihtimalle bilgisayarda yazarken klavyedeki tuşların yerleri de farklıdır. Bu özellikle Rusça ve Arapça gibi diller için geçerlidir. Görme engelliler bilgisayarı öğrenirken on parmakla yazmayı öğrenirler. Klavyeyi öğrenme süreci uzun bir süreçtir. Yabancı bir dil öğrenirken o dilde bol bol yazı yazılmalıdır ki klavyede yazma hızlansın. Klavyede yazının hızlanması için dinleme egzersizleri de faydalı olabilir. Peki görme engelli yabancı dil öğrenirse nasıl bir avantaja sahip olur? En önemlisi yurtdışına çıkıp rahatlıkla oradaki insanlarla iletişim kurabilir, yeni arkadaşlar bulabilir.
İkinci önemli avantaj ise internetten Türkçe dışında diğer kaynaklara erişip daha fazla bilgi edinebilmesidir. Yabancı dil öğrenerek kişi ufkunu genişletebilir ve bu kişisel gelişim açısından çok önemli olacaktır.
Sonuç olarak görme engelliler sanılanın aksine yabancı dil öğrenmek dahil birçok işi bağımsız olarak yapabilirler. BlindLook olarak görme engellilerin birçok alanda yetkin olmasını amaçlıyoruz. Hayalimiz, teknoloji konusunda yetkin, özgür ve bağımsız olarak hareket edebilen görme engelli bireyleri topluma kazandırabilmektir. Görme engelli bireyler topluma kazandırıldıkça toplum bilinci artacak ve daha gelişmiş bir toplum olma yolunda ilerlemiş olacağız.
Yazar: Fatih Yüksek / BlindLook Ekip
