WCAG Nedir?
Web İçerik Erişilebilirlik Yönergeleri (Web Content Accessibility Guidelines – WCAG),
web siteleri ve mobil uygulamaların engelli bireyler tarafından da kullanılabilir olmasını amaçlayan uluslararası standartlardır. Basitçe anlatmak gerekirse: Bir dijital ürün, ekran okuyucu (screen reader) kullanan bir kişi tarafından rahatça kullanılabiliyorsa, WCAG’e yaklaşmış demektir.
Bugün WCAG;
- Bankalar
- E-Ticaret Siteleri
- Kamu kurumları
- Büyük ve küçük ölçekli markalar için artık bir “tercih” değil, zorunluluk haline gelmektedir.
WCAG 2.2 Nedir?
WCAG 2.2, Ekim 2023’te yayınlanan en güncel WCAG sürümüdür.
Bu sürüm özellikle:
- Görme engelli kullanıcıları
- Motor beceri kısıtı olan bireyleri
- Bilişsel farklılıkları olan kullanıcıları daha iyi kapsamak için hazırlanmıştır.
Yeni gerekliliklerin odağında ise kullanıcı deneyimi (user experience – UX) yer alır.
WCAG 2.2 A Seviyesi Ne Anlama Gelir?
WCAG üç seviye üzerinden değerlendirilir:
- A Seviyesi: Temel ve zorunlu gereklilikler
- AA Seviyesi: Yaygın kabul gören standart
- AAA Seviyesi: İleri seviye erişilebilirlik
Türkiye’de ve Avrupa’daki uygulamalarda ilk bakılan ve zorunlu kabul edilen seviye WCAG 2.2 A’dır. Türkiye’de 2026 itibarıyla dijital erişilebilirlik zorunlu hale gelirken, WCAG 2.2 A gerekliliklerini karşılamayan platformlar erişilebilirlik yaptırımı riskiyle karşı karşıya kalacaktır.
WCAG 2.2 A Gereklilikleri Nelerdir?
WCAG 2.2 A, dört temel ilke üzerine kuruludur:
Algılanabilirlik (Perceivable)
- Görseller için alternatif metin (alternative text – alt text) bulunmalıdır
- İçerikler ekran okuyucu (screen reader) ile okunabilir olmalıdır
- Renkle verilen bilgiler yalnızca renge bağlı kalmamalıdır
📌 Sadece bir widget / eklenti (widget / plugin) eklemek bu gereklilikleri karşılamaz.
Kullanılabilirlik (Operable)
- Tüm site klavye ile gezinme (keyboard navigation) ile kullanılabilmelidir
- “İçeriğe atla” bağlantıları bulunmalıdır
- Odak sırası (focus order) mantıklı ilerlemelidir
Bu başlık özellikle bankacılık ve e-ticaret siteleri için kritik öneme sahiptir.
Anlaşılabilirlik (Understandable)
- Form hata mesajları açık ve yönlendirici olmalıdır
- Sayfa dili doğru tanımlanmalıdır
- Kullanıcıyı şaşırtan ani yönlendirmelerden kaçınılmalıdır
Sağlamlık (Robust)
- Kod yapısı WCAG ile uyumlu olmalıdır
- Yardımcı teknolojiler (assistive technologies) ile test edilmelidir
- Farklı tarayıcı ve cihazlarda tutarlı çalışmalıdır
Türkiye’de WCAG 2.2 Neden Kritik?
Türkiye’de:
- Kamuya açık dijital platformlar genelgeler kapsamında denetlenmektedir
- Bankalar ve büyük markalar için erişilebilirlik denetimi gündemdedir
- 2026 itibarıyla erişilebilirlik, dijital dünyada zorunlu bir standart haline gelecektir. Bu noktada “bizde erişilebilirlik plugin’i var” yaklaşımı yeterli değildir.
Neden Erişilebilirlik Plugin’i Önermiyoruz?
Erişilebilirlik widget’ları ve plugin’leri, dünyada uzun süredir tartışmalı çözümler olarak kabul edilmektedir.
Bunun temel nedenleri şunlardır:
• Gösterme amaçlıdır
Plugin’ler, sayfanın üzerine sonradan eklenir.
Altta yatan erişilebilir olmayan yapıyı düzeltmez ve resmi denetimlerde geçerli bir çözüm sayılmaz.
• Çoğu özellik zaten işletim sistemlerinde vardır
Yazı büyütme, kontrast ayarı, renk filtreleri gibi özellikler;
iOS, Android, Windows ve macOS gibi işletim sistemlerinde zaten yer almaktadır.
• Yanlış bir güven hissi yaratır
“Plugin ekledik, erişilebilir olduk” düşüncesi;
gerçek sorunların gözden kaçmasına ve uzmanlık gerektiren adımların atlanmasına neden olur. Gerçek erişilebilirlik, bir eklentiyle değil; doğru analiz ve uzmanlıkla sağlanır.
BlindLook Ne Yapar?
BlindLook, 2019 yılında kurulmuş;
erişilebilirlik alanında dünyada en fazla ödüle sahip girişimlerden biri ve Türkiye’de dijital erişilebilirliğin temellerini atan öncü kurumlardan biridir.
Bugün BlindLook:
- Türkiye’nin en büyük bankalarından
- Önde gelen e-ticaret sitelerine
- Farklı sektörlerden birçok markaya erişilebilirlik alanında aktif olarak hizmet vermektedir.
BlindLook’u farklı kılan yaklaşım ise şudur: erişilebilirliği yalnızca teknik bir uyumluluk konusu olarak değil, gerçek kullanıcı deneyimine dayanan bir uzmanlık alanı olarak ele alır.
Bu kapsamda BlindLook;
- Erişilebilirlik denetimi (accessibility audit)
- Gerçek kullanıcılarla yapılan testler
- Ekran okuyucu (screen reader) uyumluluk analizleri
- Kuruma özel WCAG yol haritası
- Sürekli ve sürdürülebilir erişilebilirlik danışmanlığı sunarak markaların erişilebilirliği geçici bir çözüm değil, kalıcı bir standart haline getirmesine yardımcı olur.
👉 BlindLook’un çalıştığı markaları görüntülemek için buraya tıklayınız.
Özet
WCAG 2.2 A, bugün dijital dünyada “olsa iyi olur” denilen bir standart değil.
Bankalardan e-ticaret sitelerine kadar herkes için kaçınılmaz bir gereklilik haline gelmiş durumda. Bir web sitesinin ya da mobil uygulamanın erişilebilir olması yalnızca yasal bir konu değildir. Bu, aynı zamanda kullanıcı deneyimini iyileştirir ve markaya duyulan güveni artırır. Erişilebilirlik plugin’leri ise çoğu zaman gerçek bir çözüm sunmaz. Sorunu kökten çözmek yerine, sadece üstünü örter.
Gerçek erişilebilirlik:
- Doğru bir denetimle başlar
- Uzmanlık gerektirir
- Ve gerçek kullanıcı deneyimine dayanır
BlindLook da 2019’dan bu yana tam olarak bunu yapıyor. Erişilebilirliği bir kutu işaretlemek değil, sürdürülebilir bir dönüşüm olarak ele alır. Erişilebilirlik bir ek özellik değil; dijital dünyada herkes için eşit deneyim sunmanın temelidir. Gerçek erişilebilirlik için BlindLook yanınızda.
Detaylı bilgi ve iş birliği için buraya tıklayarak bize ulaşabilirsiniz.
